Rủi ro là một điều phổ biến và gần như mang tính tất yếu trong đời sống kinh tế, xã hội. Vì vậy, chấp nhận và đối đầu với rủi ro là một điều bình thường, không tránh khỏi, nhưng vấn đề đặt ra ở đây không phải có hay không có rủi ro, mà ở chỗ làm thế nào để phòng ngừa và giảm thiểu rủi ro ở mức chấp nhận được. Cùng với xu thế phát triển của tổ chức, tăng cường quản trị rủi ro luôn là yêu cầu tất yếu trong mọi hoạt động từ kinh doanh đến quản trị, nhất là các tổ chức tài chính.
DĐDN đã có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Hải An - Trưởng Ban kiểm soát Tổng Cty Tài chính Cổ phần Dầu khí Việt Nam (PVFC) xung quanh nội dung này.
Ông Hải An cho biết, đối với PVFC, việc “Xây dựng và ứng dụng thành công công cụ và mô hình quản trị rủi ro (QTRR) hiện đại, theo chuẩn mực quốc tế” là một trong những nhiệm vụ quan trọng trong chiến lược phát triển của Tổng công ty, nhằm tăng cường công tác quản trị, góp phần thực hiện mục tiêu “Xây dựng PVFC trở thành thương hiệu mạnh trong lĩnh vực tài chính, cung cấp các dịch vụ tài chính đa dạng và tối ưu cho các khách hàng, đặc biệt là Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam và khách hàng thuộc các lĩnh vực kinh tế trọng yếu: năng lượng, khoáng sản và hạ tầng”.
Với tầm nhìn chiến lược đó, bắt đầu từ năm 2009, PVFC đã và đang thực hiện hai bước đi quan trọng trong công tác QTRR là triển khai xây dựng hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ (XHTDNB) và mô hình QTRR với sự tư vấn của các đối tác hàng đầu là Công ty kiểm toán E&Y và Công ty kiểm toán Deloitte. Cho đến nay, dù còn nhiều phần việc phải tiếp tục hoàn thiện, PVFC đã đạt được những bước tiến quan trọng trong công tác quản trị rủi ro theo định hướng đã đề ra.
- Thưa ông, hoạt động trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng cũng đồng nghĩa với việc phải đối mặt với các rủi ro. Vừa qua PVFC đã triển khai xây dựng hệ thống XHTDNB, việc này hỗ trợ trong QTRR như thế nào?
Hệ thống XHTDNB đã được PVFC triển khai và hoàn thiện trong năm 2009 và chính thức đi vào hoạt động từ đầu năm 2010. Tháng 12/2009, PVFC đạt được sự chấp thuận Ngân hàng Nhà nước Việt Nam về cách thức xây dựng hệ thống XHTDNB tại PVFC và chấp thuận cho PVFC thực hiện chính sách dự phòng rủi ro (DPRR) tín dụng theo Điều 7 Quyết định 493/2005/QĐ-NHNN về “Quy định về phân loại nợ, trích lập và sử dụng dự phòng để xử lý rủi ro tín dụng trong hoạt động ngân hàng của các tổ chức tín dụng” trên cơ sở kết quả xếp hạng khách hàng từ Hệ thống XHTDNB. Đây là bước tiến quan trọng đã thay đổi hoàn toàn cách thức QTRR và nhiệm vụ phân loại nợ của PVFC trong năm 2010.
Hệ thống XHTDNB là một công cụ đo lường rủi ro tín dụng thông qua phương pháp đánh giá khách hàng bằng thang điểm thống nhất dựa vào các thông tin tài chính và phi tài chính của khách hàng có quan hệ tín dụng với PVFC. Hệ thống sẽ trợ giúp PVFC đánh giá chất lượng của toàn bộ danh mục tín dụng, xác định một cách hợp lý, chính xác nhất tổn thất tín dụng theo từng dòng sản phẩm hoặc lĩnh vực hay ngành kinh tế, phân tích được rủi ro và lợi nhuận của các dòng sản phẩm. Theo đó, PVFC sẽ quản trị một cách hiệu quả và toàn diện chất lượng tín dụng trên diện rộng, đồng thời các báo cáo quản trị từ hệ thống sẽ giúp PVFC đưa ra các chính sách tín dụng phù hợp nhất trong từng giai đoạn.
Ngoài ra, hệ thống có khả năng kết nối dữ liệu với hệ thống ngân hàng lõi hiện đại nhất hiện nay - Core Banking, đáp ứng một cách tốt nhất yêu cầu phát triển ngân hàng theo xu thế mới. Vì vậy, hệ thống XHTDNB đi vào hoạt động sẽ trở thành một công cụ QTRR hiệu quả, đánh giá khách hàng từ khi mới bắt đầu gặp gỡ, tiếp xúc, đề xuất nhu cầu vay vốn cho đến khi hoàn tất khoản vay.
Bắt đầu từ tháng 1/2010, các đơn vị trên toàn hệ thống PVFC thực hiện chấm điểm tín dụng, xếp hạng khách hàng đối với các khách hàng lần đầu tiên đặt quan hệ tín dụng với PVFC, kể cả cá nhân và tổ chức kinh tế và sử dụng kết quả xếp hạng là một trong các căn cứ đề xuất chính sách cấp tín dụng phù hợp. Cũng trong năm 2010, PVFC hoàn toàn sử dụng kết quả phân loại nợ theo điều 7 căn cứ kết quả xếp hạng tín dụng nội bộ để làm báo cáo chất lượng nợ tại PVFC.
Bằng việc triển khai phân loại nợ theo điều 7 trong năm nay, PVFC đang tiến dần trên lộ trình nâng cao chất lượng tín dụng thông qua việc đánh giá khắt khe khách hàng và khoản vay. Kết quả phân loại nợ theo cách thức mới sẽ dẫn đến nguy cơ nợ quá hạn và nợ xấu tăng cao nhưng rõ ràng, đây là thước đo mới, hoàn thiện hơn để xem xét toàn diện về khách hàng và khoản vay. Từ kết quả đó, PVFC phải nỗ lực hơn nữa, thực hiện theo dõi và có biện pháp hiệu quả để giảm tỷ lệ nợ quá hạn và nợ xấu, tiếp tục giữ vững tỷ lệ nợ xấu của toàn hệ thống xuống dưới 2% trong năm 2010.
- Bên cạnh việc xây dựng hệ thống XHTDNB, PVFC cũng đang triển khai xây dựng mô hình QTRR, ông cho biết cụ thể hơn dự án này?
Từ tháng 01/2010, PVFC đang tích cực phối hợp với Công ty TNHH Deloitte Việt Nam (Deloitte) - đơn vị tư vấn có uy tín và kinh nghiệm về QTRR trong lĩnh vực tài chính – ngân hàng, để triển khai Dự án xây dựng mô hình QTRR tại PVFC. Mô hình QTRR – kết quả của dự án - đóng vai trò chủ yếu trong việc thay đổi toàn diện và căn bản công tác QTRR của PVFC.
Đối với hoạt động quản trị của Tổng công ty, mô hình QTRR sẽ phân định rõ vai trò và trách nhiệm trong từng công tác QTRR tại PVFC. Mô hình cũng đưa ra cấu trúc báo cáo rủi ro hợp nhất và cơ chế phân quyền áp dụng thống nhất trong toàn hệ thống, giúp PVFC liên tục xác định, quản lý và kiểm soát rủi ro một cách kịp thời và hiệu quả. Với tư cách là tổ chức tín dụng đầu tiên tại Việt Nam thực hiện dự án này, sự thành công của dự án sẽ mang lại cái nhìn toàn diện về hoạt động QTRR cho PVFC nói riêng và phản ánh một phần về tình hình hiện nay của các TCTD tại Việt Nam nói chung.
Đối với quy trình kinh doanh chủ yếu của PVFC như tín dụng, đầu tư và các quy trình quản trị khác như quản lý nguồn vốn, mô hình sẽ chỉ ra mức độ chấp nhận rủi ro phù hợp với mục tiêu, chiến lược kinh doanh và đảm bảo một cơ chế quản lý rủi ro phù hợp với chuẩn mực của ngành và hệ thống Basel II– đây là thay đổi căn bản trong công tác QTRR.
Trong khâu này, PVFC sẽ xây dựng một Hồ sơ rủi ro riêng, gồm những rủi ro có ảnh hưởng trọng yếu đến chiến lược và mục tiêu kinh doanh của Tổng Công ty; thực hiện đánh giá hệ thống kiểm soát sẵn có để kiểm tra mức độ rủi ro được quản lý. Hơn nữa, Mô hình QTRR còn nâng cấp và cải thiện hệ thống kiểm soát để giảm thiểu rủi ro đồng thời đề ra kế hoạch hành động để cả thiện những vấn đề QTRR cần hoàn thiện, giúp PVFC đạt tới thông lệ, chuẩn mực QTRR tốt nhất; tạo cơ sở cho PVFC mở rộng phạm vi và quy mô hoạt động trên thị trường tài chính trong nước, vươn ra quốc tế.
Đối với việc đảm bảo tuân thủ quy định của NHNN và các cơ quan quản lý có liên quan đến quản trị rủi ro, Mô hình đảm bảo tăng năng suất/hiệu quả tác nghiệp và giảm chi phí về quản lý tính tuân thủ qua việc cắt giảm những biện pháp quản lý thừa hoặc trùng lặp. Một trong những kết quả quan trọng của dự án đó là cải thiện quy trình quản lý rủi ro để giảm thiểu những rủi ro pháp lý có thể dẫn đến thiệt hại tài chính hoặc ảnh hưởng tới danh tiếng của PVFC.
- Được biết, PVFC đã phối hợp với Deloitte thực hiện soát xét toàn bộ hoạt động QTRR tại PVFC, Ông có thể nói rõ hơn về việc này và kế hoạch sắp tới của PVFC trong hoạt động QTRR?
Thời gian qua, PVFC đã tích cực phối hợp với Deloitte thực hiện soát xét toàn bộ hoạt động QTRR tại PVFC, bao gồm: Nghiên cứu các tài liệu để hiểu rõ mô hình quản trị hiện nay của PVFC, các mục tiêu kinh doanh, quy trình nghiệp vụ và chuỗi hoạt động kinh doanh tạo giá trị của PVFC; Tổ chức các buổi thảo luận về “Nhận thức rủi ro” với thành phần tham dự là thành viên HĐQT, Ban Tổng Giám đốc và tất cả lãnh đạo ban tại hội sở chính; phỏng vấn tất cả các cán bộ từ cấp trưởng phòng trở lên để xác định tình trạng hiện tại và chiến lược đối với hoạt động QTRR của PVFC.
Sau 4 tháng thực hiện, đội dự án đã cơ bản hoàn thành “Báo cáo các vấn đề QTRR cần hoàn thiện tại PVFC”. Báo cáo đã phân tích các điểm khác biệt giữa Mô hình QTRR hiện tại của PVFC với những quy định của pháp luật và các thông lệ quốc tế; đánh giá mức độ ảnh hưởng của từng điểm khác biệt tới hệ thống QTRR của PVFC cũng như tính khả thi của việc thực hiện/giải quyết các điểm khác biệt đó tới quyết sách mà Ban lãnh đạo PVFC cần quan tâm trong việc hoàn thiện hệ thống QTRR tại tổ chức mình. Hơn nữa, thông qua quá trình làm việc với bên tư vấn - nhận thức về QTRR của đại bộ phận cán bộ nhân viên PVFC đang từng bước được cải thiện rõ rệt. Đây là đóng góp quan trọng của dự án đối với hoạt động QTRR của PVFC.
Trong giai đoạn sắp tới, PVFC sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với bên tư vấn - Deloitte thực hiện các công việc như đánh giá và xếp hạng ưu tiên các rủi ro (đưa ra các công cụ đo lường và đánh giá rủi ro; xây dựng hồ sơ rủi ro), đưa ra khuyến nghị/đề xuất (hoàn thành hệ thống QTRR cho PVFC; đưa ra những nâng cấp cải thiện trong quá trình quản lý rủi ro và hoàn thành việc đào tạo và chuyển giao kiến thức về QTRR) và rà soát sau triển khai, đưa ra các khuyến nghị để nâng cao hiệu quả triển khai.
Thời gián tới, PVFC vẫn đang tiếp tục xây dựng và hoàn thiện một mô hình và hệ thống QTRR tiên tiến và hiệu quả nhất theo đúng mục tiêu đã đề ra. Có thể nói, sau khủng hoảng, điều người ta nhận được không phải chỉ là đổ vỡ mà còn là nhiều bài học quý giá về công tác bảo đảm an toàn trong hoạt động của TCTD khi nguyên nhân của khủng hoảng xuất phát từ chính việc QTRR lơi lỏng của của các tập đoàn, các định chế tài chính, ngay cả đối với nước Mỹ.
Từ khủng hoảng, các tổ chức bắt đầu nhìn nhận lại hoạt động của mình và lên kế hoạch cho những gì sắp xảy ra. Đối với PVFC, là tổ chức đầu tiên bắt tay xây dựng mô hình QTRR trong lúc khủng hoảng kinh tế đang diễn biến phức tạp nhất, đó cũng là cách mà PVFC tự cảnh báo chính mình về những rủi ro có thể đến, từ đó, lấy QTRR là tiêu chí và tôn chỉ hành động cho mọi họat động; đảm bảo an toàn và lợi ích cho chính PVFC và các khách hàng đang đặt niềm tin vào Tổng công ty Tài chính Cổ phần Dầu khí Việt Nam.
- Xin cảm ơn ông!
Bài đăng trên Báo DDDN điện tử ngày 19/5/2010
(http://dddn.com.vn/20100519101840230cat45/pvfc-tang-cuong-cong-tac-quan-tri-rui-ro.htm) Số lượt đọc:
659
-
Thời gian đăng:
11:31' AM - Thứ tư, 19/05/2010 | 