Đã từng là một trong những người đầu tiên vận động chính sách thành lập các định chế tài chính ở Việt Nam và là người quản lý điều hành Tổng công ty Tài chính Cổ phần Dầu khí Việt Nam (PVFC) nhiều năm, ông Nguyễn Tiến Dũng - Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam (PVN) cho biết, các công ty tài chính Việt Nam chỉ có thể vững mạnh khi thực hiện đúng chức năng của định chế tài chính trong Tập đoàn, Tổng Công ty (TCty)...
PV: Là một trong những người đầu tiên vận động chính sách thành lập các định chế tài chính ở Việt Nam, xin ông cho biết mục đích khi thành lập các định chế tài chính là gì?
Ông Nguyễn Tiến Dũng: Từ năm 1993-1994, chúng ta mới bàn đến việc trong các TCty lớn cần thành lập các công ty tài chính. Lúc đó, các cơ quan chức năng bắt đầu nghiên cứu việc cần thiết phải thành lập các Cty tài chính trong các Tập đoàn, TCty. Các nhà khoa học khi đó cho rằng các Tập đoàn, TCty không thành lập ngân hàng mà là các Cty tài chính vì Cty tài chính là công cụ giúp các Tập đoàn quản trị nguồn tài chính của mình tốt nhất, đặc biệt đối với các tập đoàn có nguồn vốn lớn và dòng tiền lớn. Do vậy, yêu cầu hình thành hành lang pháp lý cho thành lập Cty tài chính trở thành đòi hỏi cấp thiết và Điều lệ mẫu các công ty tài chính đã được ra đời, tạo điều kiện cho 5 công ty tài chính nhà nước đầu tiên được thành lập và đi vào hoạt động (1995-2000)
Tuy nhiên, chỉ sau khi Chính phủ ban hành Nghị định 79/2002/NĐ-CP về tổ chức và hoạt động của Cty tài chính thì hoạt động của các Cty tài chính mới thật sự có một hành lang pháp lý hoàn chỉnh để hoạt động và phát triển. Đến nay đã có khoảng 18 Cty tài chính của các tập đoàn đang hoạt động trên thị trường tài chính, ngân hàng Việt Nam.
Theo nghị định này, Cty tài chính là loại hình tổ chức tín dụng phi ngân hàng, với chức năng là sử dụng vốn tự có, vốn huy động và các nguồn vốn khác để cho vay, đầu tư; cung ứng các dịch vụ tư vấn về tài chính, tiền tệ và thực hiện một số dịch vụ khác theo quy định của pháp luật, nhưng không được làm dịch vụ thanh toán, không được nhận tiền gửi dưới 1 năm.
Sở dĩ đưa ra quy định này là vì về nguyên lý, ngân hàng là trung tâm thanh toán và kiểm soát hoạt động thanh toán của DN. Nếu cho phép DN thành lập ngân hàng và là trung tâm thanh toán là rất không minh bạch. Nên các Cty tài chính không có chức năng thanh toán là hoàn toàn đúng. Khi Cty tài chính đã không có chức năng thanh toán thì không được huy động ngắn hạn. Nghị định số 79/2002 là một chuẩn mực về các quy định đối với Cty tài chính.
PV: Như vậy, chức năng của các Cty tài chính lúc đó cũng được định hình rất rõ?
Ông Nguyễn Tiến Dũng: Các nhà khoa học lúc đó đều thống nhất rằng, các Cty tài chính phải thực hiện chức năng thứ nhất là công cụ tài chính để quản trị nguồn vốn của Tập đoàn, TCty. Đây là điều quan trọng số một. Ví dụ như với Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam mỗi năm chi tiêu cho đầu tư, phát triển khoảng từ 3 đến 4 tỷ USD. Nhưng để có nguồn vốn cho đầu tư phát triển thì phải huy động bằng nhiều hình thức khác nhau và luôn phải có nguồn tiền dự phòng lớn đủ đảm bảo nhu cầu giải ngân của Tập đoàn. Do vậy, yêu cầu tất yếu phải có định chế tài chính quản trị toàn bộ nguồn tài chính này.
Kinh nghiệm rất lớn từ Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Malaysia – Petronas cho thấy, riêng hoạt động quản trị tài chính đã giúp Petronas khoảng 40% lợi nhuận của Tập đoàn này. Năm vừa qua, mặc dù họ có một số vốn trên tài khoản khá lớn nhưng họ vẫn phát hành trái phiếu quốc tế tới 4 tỷ USD đúng lúc thị trường rất tốt và lãi suất rất thấp. Điều quan trọng hơn, khi họ có 4 tỷ USD họ sẽ tiếp tục kinh doanh tiền tệ, sinh lãi. Hai là khi có nhiều tiền họ cũng sẽ mạnh dạn đầu tư, phát triển mạnh hơn. Trong khi đó ở Việt Nam, một số TCty, tập đoàn vẫn chỉ xem Cty tài chính khi thực hiện chỉ đơn thuần là một đơn vị kinh doanh tiền tệ để kiếm lãi.
Chức năng thứ hai, các Cty tài chính phải đảm bảo toàn bộ nguồn vốn đầu tư của Tập đoàn, TCty. Khi có thế mạnh tài chính, lại được quyền thay mặt Tập đoàn, TCty thì việc huy động vốn của Cty tài chính cho đầu tư phát triển của Tập đoàn cũng rất thuận lợi. Không làm tốt chức năng thứ nhất thì không thể thực hiện được chức năng thứ hai và ngược lại không làm tốt chức năng thứ hai nếu không có chức năng thứ nhất.
Khi trở thành định chế tài chính mạnh của Tập đoàn, TCty thì Cty tài chính phải giải quyết được chức năng thứ ba là công cụ tài chính thực hiện chính sách nhân viên của Tập đoàn, TCty…
PV: PVFC cần phải có những giải pháp gì để trở thành định chế tài chính mạnh của PetroVietnam, thưa ông?
Ông Nguyễn Tiến Dũng: Thời gian qua, với sự trợ giúp của PVN, PVFC đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ mà PVN giao. Tuy nhiên, yếu tố tạo nên thành công năm 2010 và những năm tiếp theo thực chất con người vẫn là quyết định. Tôi cho rằng, nỗ lực xây dựng FVFC trở thành định chế tài chính mạnh phụ thuộc rất lớn vào cán bộ nhân viên PVFC. Đây vừa là cơ hội, vừa là thách thức. Tuy nhiên, PVFC cần phải tập trung hoạt động để thực hiện tốt ba chức năng quan trọng nhất vừa nêu ở trên.
Quan điểm chủ đạo về chiến lược phát triển của PVFC phải dựa trên cơ sở vị thế tài chính của ngành Dầu khí và phục vụ nhu cầu đầu tư phát triển của ngành. Hướng tới xây dựng PVFC trở thành thương hiệu mạnh, cung cấp các dịch vụ tài chính đa dạng, tối ưu cho các khách hàng đặc biệt là PetroVietnam và khách hàng thuộc các lĩnh vực kinh tế trọng yếu như: năng lượng, khoáng sản, hạ tầng dầu khí… PVFC phải đảm nhận tốt những sứ mệnh: Vì sự lớn mạnh của ngành Dầu khí Việt Nam và sự phát triển kinh tế của đất nước. Không ngừng gia tăng giá trị DN và lợi ích của cổ đông... Phát triển PVFC dựa trên 4 nguyên tắc cơ bản “Chuyên nghiệp - Hiệu quả - Minh bạch – Khách hàng là trọng tâm”.
Để thực hiện những nhiệm vụ quan trọng này, PVFC phải liên tục hoàn thiện cơ cấu tổ chức theo hướng gọn nhẹ, hiệu quả để xây dựng FVFC trở thành định chế mạnh về nguồn lực tài chính, vững về chuyên môn, nghiệp vụ. Từ đó, PVFC chủ động nắm bắt, phân tích đầy đủ tình hình kinh tế - xã hội của đất nước, của ngành Dầu khí để tận dụng thời cơ. Bên cạnh đó, PVFC cần nghiên cứu, ứng dụng mô hình hoạt động của các Tập đoàn Tài chính - Ngân hàng tiên tiến trên thế giới để hoàn thiện mô hình hoạt động, phát huy thế mạnh của định chế tài chính quan trọng của PVN.
Bài đăng trên Thời báo Ngân hàng ngày 31/5/2010
Số lượt đọc:
1315
-
Thời gian đăng:
11:32' AM - Thứ năm, 03/06/2010 | 